JET BIK is nu onderdeel van VELUX Commercial en we zijn verheugd u te verwelkomen op onze nieuwe website. Hier vindt u ons complete portfolio met daglichtoplossingen en diensten.

Architectonische akoestiek: een rustige leeromgeving ontwerpen


Van VELUX Commercial
Natuurlijk licht dat binnenvalt via VELUX modulaire lichtstraten, scholengroep René Guest, Frankrijk
Natuurlijk licht dat binnenvalt via VELUX modulaire lichtstraten, scholengroep René Guest, Frankrijk

Een belangrijke functie van een gebouw is het buitenhouden van ongewenste geluiden. Geluidsisolatie is een belangrijke parameter voor bouwcomponenten, aangezien lawaai van buitenaf een negatieve invloed kan hebben op gezondheid, stemming en leervermogen.

Onze perceptie speelt een belangrijke rol als we vaststellen of er sprake is van geluid (positief) of lawaai. Ongewenste geluiden zijn vervelend, irritant en in ernstige gevallen zelfs schadelijk¹. Een prettige auditieve waarneming en de afwezigheid van indringende achtergrondgeluiden zijn in klaslokalen van groot belang voor een goede onderlinge communicatie en een goed concentratievermogen.

Bij het ontwerpen van klaslokalen is het belangrijk om optimale omstandigheden te creëren voor het produceren en ontvangen van aangename geluiden (zoals leraar en leerlingen die tegen elkaar praten) en het blokkeren van indringende geluiden (zoals geluiden van speelplein en verkeer).

Twee onderzoeken, door Crandell en Smaldino (2000)² en Picard en Bradley (2001)³, hebben de bevindingen van verschillende eerdere onderzoeken samengevat. De conclusie was dat de akoestische omgeving van een klaslokaal een cruciale factor is voor de academische en psychosociale prestaties van kinderen. Het Clever Classrooms-rapport (2015)⁴ benadrukte dat dit in het bijzonder geldt voor kinderen met speciale onderwijsbehoeften.

eBook:  Gezondere Scholen Bouwen: Zes Manieren om Onze Kinderen Beter te Laten Leren

Cruciale factoren die de akoestische omgeving van klaslokalen verbeteren, zijn bijvoorbeeld:

Controle over externe geluiden

Klaslokalen die niet in de buurt liggen van drukke omgevingen, zoals speelpleinen en ontvangstruimtes, hebben minder last van externe geluiden. Soms kunnen ruimtes als gangen, toiletten en opslagruimtes fungeren als bufferzones tegen externe geluiden.

Idealiter staat een school niet aan een drukke weg. Als een school toch langs of vlakbij een drukke weg staat, kan het verkeerslawaai worden verminderd door de klaslokalen zo ver mogelijk van de weg te situeren, niet op de weg uit te laten kijken en geluidsmuren met beplanting te gebruiken als buffer. Het wordt dan wel een uitdaging om het geluid buiten te houden zonder het daglicht, de ventilatie of het uitzicht naar buiten te veel te beperken.

Een populaire oplossing voor deze uitdaging is het gebruik van zelfregulerende lichtstraten, die tijdens de pauzes opengaan. Op die manier wordt er geventileerd en blijft de temperatuur op peil, zonder dat er tijdens de lessen geluidsoverlast is.

Ramen met dubbel glas van verschillende diktes (bijv. 4 mm en 6 mm) hebben een betere geluidsisolatie dan ramen met standaardbeglazing. Ramen met triple glas van verschillende diktes en met verschillende afstanden tussen de lagen presteren ook beter dan de standaardoplossing. Een andere gasvulling gebruiken is ook effectief: krypton isoleert beter tegen geluid. En tot slot is lamineren ook een manier om beglazing beter geluidsisolerend te maken.

Binnengeluiden

Geluiden die in een gebouw ontstaan, kunnen worden ingedeeld in twee bronnen van overdracht: luchtgeluid en geluid dat door het gebouw zelf wordt overgebracht. Luchtgeluid van menselijke activiteiten in aangrenzende klaslokalen of van mechanische aard verplaatst zich via de lucht, muren, vloeren en plafonds. Binnen het klaslokaal kunnen ongewenste geluiden worden verminderd door middel van een verlaagd plafond met akoestische tegels, tafels en stoelen met rubberen pootjes en, indien nodig, akoestische panelen. Poreuze materialen kunnen ook worden gebruikt om geluiden te absorberen. Gordijnen kunnen de akoestiek verbeteren doordat ze echo's en galm dempen.

Vorm van de ruimte

De stoelen moeten zodanig in de ruimte worden geplaatst dat de leerlingen de leraar goed kunnen horen. Hoe dichterbij, hoe beter. Een rechthoekige ruimte met een grotere lengte-breedteverhouding is het meest geschikt voor zo'n indeling.

Dit wil niet zeggen dat alleen rechthoekige ruimtes de juiste akoestiek opleveren. Zoals we in hoofdstuk 5 en 6 van het e-book "Gezondere scholen bouwen: zes manieren om onze kinderen beter te laten leren", zullen bespreken, is flexibiliteit een van de essentiële factoren bij het ontwerpen van een klaslokaal.

Door een goede akoestische omgeving in een klaslokaal kunnen de leerlingen de leraar goed verstaan en worden ze minder afgeleid door externe geluiden. Een goede akoestische omgeving zorgt er ook voor dat leerlingen effectief kunnen samenwerken in groepen. Daarnaast kunnen ze zich voldoende concentreren op zelfstandig werken of examens.

Bronnen

  1. https://www.velux.com/deic/acoustics/noise-or-sound
  2. Crandell and Smaldino: Classroom Acoustics for Children With Normal Hearing and With Hearing Impairment, 2000
  3. Picard and Bradley: Revisiting speech interference in classrooms. 2001
  4. Clever Classrooms, Summary report of the HEAD project, University of Salford, Manchester (2015)

Gerelateerde artikelen

Kinderen in klaslokaal met veel daglicht

Als kinderen het gevoel hebben dat het klaslokaal 'van hen' is, wordt hun eigenwaarde en verantwoordelijkheidsgevoel gestimuleerd. Dat leidt tot betere leerresultaten.

Gemeentehuis Aarup, Denemarken, is omgetoverd tot kinderdagverblijf/kleuterschool

Scholen zijn complexe omgevingen waar een groot aantal factoren samenwerken die bepalen hoe een kind de school ervaart, zowel op fysiek, intellectueel of sociaal gebied.

Schoolontwerp met daglicht en lichtstraten

Heeft u er ooit bij stilgestaan dat 64 miljoen Europese kinderen meer tijd op school doorbrengen dan waar dan ook, behalve in hun eigen huis?

Tageslicht im Vergleich mit Kunstlicht – gibt es Auswirkungen auf die Lernumgebung?

In dit artikel verkennen we het verschil dat daglicht en kunstlicht kunnen maken en geven we ontwerptips voor het juiste balans tussen dag- en kunstlicht.

Hessenwaldschule met VELUX modulaire lichtstraten

De Hessenwald School in Weiterstadt, Duitsland, is een voorbeeld van energie-efficiënte, hedendaagse architectuur die een nieuw leer- en pedagogisch model faciliteert. Het goed verlichte en goed geventileerde atrium dat drie verdiepingen telt, staat centraal in zowel het model als het gebouw.

Hessenwaldschule met VELUX modulaire lichtstraten

Er bestaat geen twijfel over dat het fysieke ontwerp van een klaslokaal een positief of negatief effect kan hebben op leerresultaten van kinderen. De afgelopen decennia is uit verschillende onderzoeken gebleken dat een consistent thermisch comfort hierbij een van de belangrijkste factoren is.

Net als voor de bordjes pap uit het bekende sprookje Goudlokje en de drie beren, geldt ook voor klaslokalen dat ze niet te warm, niet te koud, maar precies goed moeten zijn.

Universiteit van Zuid-Denemarken met VELUX modulaire lichtstraten

Wist u dat goed ontworpen klaslokalen een aanzienlijke invloed hebben op leerprestaties? Uit onderzoeken is gebleken dat betere fysieke kenmerken van klaslokalen het leervermogen van leerlingen stimuleren.

Multifunctioneel gebouw met VELUX modulaire lichtstraten

Iedereen kent het beste medicijn tegen winterdepressie: er even tussenuit naar een warme, zonnige omgeving met witte stranden en een helderblauwe zee.

Kinderdagverblijf/kleuterschool in Aarup, Denemarken, met VELUX modulaire lichtstraten

Een slechte luchtkwaliteit in scholen kan de oorzaak zijn van verminderde concentratie en lagere prestaties, maar ook van een hoger ziekteverzuim. Lees hier meer over en over hoe u een klaslokaal goed kunt ventileren. Slechte luchtkwaliteit in klaslokalen heeft niet alleen invloed op het concentratievermogen van leerlingen, maar kan ook schadelijk zijn voor hun algehele gezondheid en welzijn.